Các chủ đề được thảo luận và giải quyết tại Hội nghị Trung ương 2 khóa 14 vừa qua là “hành lang pháp lý”, “quy chế điều hành”, “nguyên tắc kỷ luật” và “tiêu chuẩn hành động” để biến nghị quyết của Đảng thành hành động, tạo nền tảng vững chắc cho việc thực hiện hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước. Trong đó, yêu cầu, nhiệm vụ hết sức quan trọng, cấp bách của toàn thể cán bộ, đảng viên là tìm được nơi thích hợp cho công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của đảng.
Sự lỏng lẻo là nguyên nhân làm lệch lạc của chủ nghĩa xã hội
Thực tế cho thấy “tự phát triển”, “tự chuyển hóa” là “hòn đá tảng” gây ra sự sụp đổ “địa chấn” của các chế độ xã hội chủ nghĩa ở các nước Đông Âu và Liên Xô trong những năm 1990. Một trong những nguyên nhân chính khiến “khối vỡ” khủng khiếp này hình thành và bùng nổ là do sự kiểm soát, giám sát và kỷ luật lỏng lẻo của Đảng Cộng sản Liên Xô. Tôi xin chia sẻ một số nội dung trong bài “Tại sao Đảng Cộng sản Liên Xô sụp đổ?” trích dẫn. của cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trên Tạp chí Cộng sản năm 1992: Với khẩu hiệu “Trả chính quyền cho nhân dân”, “Tất cả chính quyền cho Xô viết” và chủ trương bãi bỏ Điều 6 Hiến pháp Liên Xô (khẳng định sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Liên Xô đối với toàn xã hội), vai trò lãnh đạo của Đảng dần bị suy giảm và bị phủ nhận.
Trên thực tế, nhân dân chưa quan tâm củng cố tổ chức đảng, không đề cao nguyên tắc tổ chức và hoạt động của đảng, coi nhẹ vấn đề quản lý nhà nước thông qua tổ chức đảng, khiến hệ thống tổ chức đảng yếu kém, kỷ cương yếu kém; Các tổ chức đảng không kiểm soát, giám sát đảng viên, sức chiến đấu của các tổ chức đảng cơ sở quá yếu. Hàng trăm nghìn tổ chức đảng cơ sở rơi vào tình trạng yếu kém. Trên thực tế, sự lỏng lẻo trong kiểm soát, giám sát và kỷ luật của Đảng đã dẫn đến những tổn thất, đau buồn vô cùng nặng nề và “những cơn co giật chấn động của những người cộng sản trên toàn thế giới”.
Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 14 Ảnh: NEWS
Đại thi hào Nguyễn Du từng viết trong Truyện Kiều: “Nhìn người, nghĩ về mình”. Trên tinh thần nhìn thẳng vào sự thật và đánh giá đúng sự thật, Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đã công khai chỉ ra: Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, các cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp đã xử lý kỷ luật hơn 2.380 đảng viên về tội tham nhũng và 313 đảng viên vì vi phạm kê khai tài sản, thu nhập; hơn 29.600 đảng viên do suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, vi phạm chức năng gương mẫu và những điều không được phép của đảng viên. Trong nhiệm kỳ này, 174 cán bộ quản lý trung ương bị kỷ luật, trong đó có một số cựu lãnh đạo chủ chốt của đảng, nhà nước; trong đó có thủ tục tố tụng hình sự đối với 66 quan chức đang tại chức và đã nghỉ hưu
Còn nhớ vụ Tập đoàn Vạn Thịnh Phát và Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) năm 2023-2024, một trong những bê bối kinh tế rất lớn, đoàn thanh tra Ngân hàng Nhà nước SCB đã phớt lờ vi phạm, báo cáo gian dối về tình hình tài chính yếu kém của SCB, giúp bà Trương Mỹ Lan lừa đảo, gây thiệt hại đặc biệt lớn. Nguyên Giám đốc Phòng Thanh tra, giám sát ngân hàng II (Cục II) Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng Ngân hàng Nhà nước Đỗ Thị Nhàn nhận số tiền hối lộ lớn. Đây là hậu quả rất nghiêm trọng do công tác thanh tra, giám sát, kỷ luật lỏng lẻo của Đảng cũng len lỏi vào các cơ quan thực thi pháp luật như Viện kiểm sát, cơ quan thanh tra. Hay Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa nhiệm kỳ 2020-2025 (từ đầu nhiệm kỳ đến tháng 9/2024) đã vi phạm các quy định về quản lý đất đai, tài nguyên, khoáng sản, thanh tra, giám sát lỏng lẻo, gây hậu quả nghiêm trọng, thất thu lớn ngân sách nhà nước, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức đảng. Những trường hợp điển hình nêu trên cho thấy công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng vẫn còn được một số cấp ủy, tổ chức Đảng thực hiện một cách hời hợt, hình thức.
Ngay cả trong nhiệm kỳ của ông, các nguyên tắc tổ chức của đảng cũng không được tuân thủ chặt chẽ và có chỗ còn bị lỏng lẻo; Nguyên tắc tập trung dân chủ bị vi phạm, tự phê bình và phê bình còn yếu kém, có nơi chỉ mang tính hình thức; Dân chủ chưa tốt, tinh thần đấu tranh của nhiều tổ chức đảng, đảng viên suy yếu; Có những thời điểm và địa điểm mà các mối quan hệ nội bộ bị chi phối bởi tiền bạc và quyền lực. Đặc biệt, tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự phát triển”, “tự chuyển hóa” và quan liêu, lợi ích tập thể, tham nhũng ngày càng tinh vi và nghiêm trọng, từ lĩnh vực kinh tế đến lĩnh vực văn hóa, giáo dục và thậm chí cả hoạt động từ thiện…
Một số cán bộ, đảng viên xa dân, sợ dân, không muốn đối thoại với dân, không quan tâm giải quyết những vấn đề bức xúc của dân, dẫn đến bức xúc quần chúng vượt quá mọi cấp độ. Ở một số nơi, cán bộ, đảng viên làm sai không những không tiếp thu những ý kiến, chỉ trích của nhân dân mà thậm chí còn quay lại trấn áp… Những “con sâu” này không chỉ gây thiệt hại đáng kể tài sản của Nhà nước mà nguy hiểm hơn là làm giảm lòng tin của nhân dân, ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của Đảng và bản chất tốt đẹp của chế độ ta. Mặt khác, chúng tạo điều kiện cho những kẻ cơ hội chính trị và các thế lực thù địch lợi dụng, chia rẽ đảng, thực hiện các âm mưu, hành động “phát triển hòa bình” nhằm phá hoại cách mạng nước ta. Theo đó, công tác thanh tra, giám sát, kỷ luật của Đảng phải được chỉ đạo, đẩy mạnh tích cực ngăn chặn, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự phát triển”, “tự chuyển hóa”, quan liêu, tham nhũng, lợi ích tập thể, “sân sau”, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và hiệu quả đấu tranh của Đảng.
Công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng là vấn đề quan trọng của Đảng
Trong bài phát biểu khai mạc Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa 14, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu rõ: Công tác thanh tra, giám sát, kỷ luật của Đảng cũng như công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải “đúng chỗ”. Đây không chỉ là “nhiệm vụ nội bộ”, mà là vấn đề sống còn của đảng, là điều kiện tiên quyết để giữ vững lòng tin của nhân dân, giữ vững kỷ luật, đoàn kết trong toàn đảng, bảo đảm chính sách đúng đắn được thực hiện nghiêm minh, quyền lực được kiểm soát chặt chẽ, cán bộ thường xuyên được đào tạo, rà soát.
Trên thực tế, việc “định vị đúng” công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng là một yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm sự lãnh đạo và quyết tâm kiên định của Đảng trên con đường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Công tác thanh tra, giám sát, kỷ luật của Đảng trực tiếp góp phần ngăn chặn, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, các biểu hiện “tự phát triển”, “tự chuyển hóa” nội bộ, tham nhũng, lợi ích nhóm, “tư duy nhiệm kỳ”, tham nhũng quyền lực trong một bộ phận cán bộ, đảng viên.
Văn kiện Đại hội 14 của Đảng nhấn mạnh: “Tăng cường công tác thanh tra, giám sát tập trung, có mục tiêu, đột phá; kiểm soát quyền lực chặt chẽ, hiệu quả; đẩy mạnh công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực với phương châm “không ngừng nghỉ, không ngừng nghỉ”, “không có khu vực cấm”, “không có ngoại lệ”.
. Vì vậy, để công tác thanh tra, giám sát, kỷ luật của Đảng thực sự trở thành “thanh gươm của Đảng”, cần phải “định vị với thái độ đúng đắn”: thanh tra, giám sát không có nghĩa là “lò lá tìm sâu”, mà phải duy trì phương thức lãnh đạo chủ yếu, hết sức quan trọng là giữ vững trật tự, kỷ cương của Đảng. Vì vậy, ngay sau Đại hội Đảng lần thứ 14, công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng phải được quán triệt, triển khai toàn diện trên cơ sở bám sát nhiệm vụ chính trị, thực tiễn của từng địa phương, đơn vị.
Trước hết, cần rà soát, điều chỉnh, bổ sung, khắc phục những hạn chế, bất cập, bất cập, yếu kém trong công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng. Trong mọi trường hợp, không để hành vi vi phạm tiếp diễn mà không bị phát hiện sớm như trường hợp của Cục Đăng kiểm Việt Nam và các trung tâm đăng kiểm địa phương. Phải có cơ chế rõ ràng, cụ thể để bắt buộc cán bộ, đảng viên, tổ chức cơ sở của Đảng thực hiện tốt, đúng đắn công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng. Nếu người lãnh đạo (cấp ủy, tổ chức đảng), từng ủy viên cấp ủy, từng đảng viên không bộc lộ những vi phạm trong tổ chức đảng cơ sở do mình lãnh đạo, để phát hiện mới khi dư luận, báo chí lên tiếng thì sẽ có biện pháp kỷ luật đảng tùy theo cấp độ.
Ngoài ra, cần khẩn trương khắc phục tình trạng “trên nóng, dưới nguội” trong nhiều lĩnh vực công tác, trong đó có công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng. Hiện nay, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ chỉ đạo nghiêm túc, gương mẫu “hành động từ trên cao”, “không cấm” trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng nói chung và công tác phòng, chống tham nhũng nói riêng, đạt được nhiều kết quả tích cực, được nhân dân đồng tình, ủng hộ và tin tưởng. Đây là cơ hội tốt, thuận lợi, cần phát huy, đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của đảng, tiếp tục có những biện pháp quyết liệt, hiệu quả hơn nữa để “hâm nóng” toàn bộ hệ thống đảng.
Các cấp ủy, tổ chức đảng phải chú trọng tự chủ, giám sát trực tiếp từ cơ sở, chủ động phòng ngừa, cảnh báo, xử lý sớm, từ xa, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành vi phạm lớn. Tăng cường trật tự, kỷ luật của đảng, chủ động phát hiện và xử lý nghiêm những đảng viên sa sút về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự phát triển”, “tự chuyển hóa”.
Chủ nghĩa xã hội là mục tiêu và mong muốn của nhân dân ta. Để “con thuyền cách mạng” không bị xao lãng trước những “sóng dữ” của thời đại, nhất là “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nội bộ, công tác thanh tra, giám sát, kỷ luật của Đảng phải đóng vai trò là “bánh lái an toàn”, đồng thời là công cụ theo dõi chính xác nhất. Là một tất yếu khách quan, chỉ khi công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng được thực hiện tốt mới có thể khẳng định: Đảng ta mạnh là do nhân dân tin tưởng vào Đảng, chế độ xã hội chủ nghĩa vững là do Đảng luôn biết trong sạch để phục vụ Tổ quốc và nhân dân. (Theoqdnd.vn
)
